Մանկաբույժները խորհուրդ են տալիս չչարաշահել մանակական տակդիրների օգտագործումը. հատկապես տղա երեխաների համար դա կարող է ոչ ցանկալի հետևանքներ ունենալ։

 

Մանկաբույժ Տաթևիկ Օհանջանյանի խոսքով՝ տղա երեխաների արտաքին սեռական օրգանների համար վնասակար են տակդիրները։

Ստորև մենք կներկայացնենք փոքրիկին մերսելու տարբերակները։

Կրծքով կերակրվող երեխան 4 ամսականից հետո հիմնականում արթնանում է առավոտյան 6-7-ն ընկած ժամանակահատվածում և գիշերային քուն մտնում երեկոյան 18։00 – 20։00-ի միջակայքում։

Յուրաքանչյուր մայրիկ միայն լավն է ցանկանում իր երեխային, սակայն ծննդատնից վերադառնալուց հետո նրանց մոտ բազմաթիվ խնդիրներ են առաջանում: Ամենից մտահոգիչը նորածնի ականջների մաքրումն է: Դա բավականին կարևոր պահ է, քանի որ նորածնի մոտ թմբկաթաղանթը շատ սաղր է գտնվում, և ականջների սխալ մաքրման դեպքում հնարավոր է անուղղելի վնաս հասցնել երեխային: Մանկաբույժները խորհուրդ են տալիս մաքրել նորածինների ականջները հետևյալ կերպ:

Հարցերին պատասխանում է  Շենգավիթ բժշկական կենտրոնի նորածինների ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքի  նեոնատոլոգ Արմինե Ֆանյանը:

Ինչպե՞ս ընտրել ճիշտ տակդիր

Երեխայի գլուխը լվացեք՝ ըստ անհրաժեշտության: Շամպուն օգտագործեք շաբաթական 1-2 անգամ, ընդ որում՝ շամպունը պետք է անպայման լինի մանկական և համապատասխանի նրա տարիքին: Ցանկալի է, որ շամպունը  արցունքաբեր հատկություն չունենա:

Երեխայի խնամքը լավ հնարավորություն է մայրիկի և փոքրիկի միջև սերտ  հարաբերություններ հաստատելու համար:

5 ամսականում երեխան սկսում է ճանաչել իրեն հարազատ մարդկանց։ Կարողանում է պառկած վիճակում պտտվել, բռնում է ոտքերը թաթիկներով, կանգնում է, երբ իրեն պահում են մեջքից։ Կարողանում է ձեռքում պահել փոքր խաղալիքները կամ բռնել կաթի շիշը։ Երբեմն 5 ամսականում ծկթում են երեխայի առաջին ատամիկները։

3-6 ամսական հասակում առույգացման կոմպլեքսի արձագանքները բազմազան են դառնում: 4-5 ամսական երեխան ուշադիր նայում է դիմացինի դեմքին, լայն բացում է աչքերը և բերանը, դադարեցնում է ընդհանուր շարժումները, երբ մեծահասակը մոտենում է և փորձում է հաղորդակցվել:  Այսպես նրա մոտ  իրավիճակային արձագանք է ձևավորվում` մի դեպքում նա առույգանում է, մի այլ պարագայում վախենում ու գոռում:

 

Երբ փոքրիկը դառնում է 3 ամսական, շատ ծնողներ փոքր-ինչ թեթևություն են զգում՝ կարգավորվում է օրվա ռեժիմը, փոքրիկի շարժումներից  կարելի է հասկանալ, թե նա ինչ է ուզում: Սովորաբար այս տարիքում երեխաները գիշերը լավ են քնում` 6-8 ժամ:

 

6 ամսականից երեխաները սկսում են պատրաստվել չոչ անելուն․ առանց փորիկը բարձրացնելու կարողանում են սողալ։ 6 ամսական երեխաները կարողանում են ոտքերի վրա կանգնել, երբ մեծահասակները բռնում են թաթիկներից կամ անութներից։ Այդ տարիքում փոքրիկը կարողանում է ձգվել ու վերցնել որևէ բան կամ դրանով հասկացնում է, որ ուզում է՝ իրեն գրկեն։

4-5 ամսական

Կռացեք դեպի փոքրիկը և արտասանեք բառեր շչական տառերով՝ դրանք շեշտադրելով, օրինակ՝  չըխկ, շրըխկ, շրշյուն, սոսենի և այլն:   Փոքրիկը բարձր կծիծաղի և կսկսի նայել Ձեզ  այն սպասելիքով, որ Դուք կրկնեք հնարքը և նա կրկին ծիծաղի: Եվ չգիտես ինչու փոքրիկների համար

4 ամսական երեխայի շարժումները աստիճանաբար դառնում են ավելի ազատ, նա կարողանում է հեշտությամբ գլուխը պահել։ 4 ամսական երեխան կարողանում է ձեռքը տանել դեպի խաղալիքը, շոշափում է առարկաները, կարողանում է մեջքով պառկած դիրքից ինքնուրույն շրջվել։ 4 ամսական երեխան կարողանում է նաև տարբերել ձայները։

Չորրոդ ամսում փոքրիկը կարողանում է շրջվել պառկած տեղում, փոքրի վրա պառկած կարողանում է հենվել նախաբազուկների վրա, բարձրացնել մարմնի վերին մասը:  Զարգանում է ինքնակամ բռնելը, իսկ բռնելու ռեֆլեքսը  մարում է:

Հինգերորդ ամսվա ընթացքում  երեխան կարող է ինքնուրույն մեջքի վրա պառկած դիրքից շրջվել փորի վրա և հակառակը, ձեռքերի վրա հենված մարմինը բարձրացնել:

Երեխաների մոտ  մարսողության խանգարման հետևանքով հաճախ կարող է առաջանալ փորլուծություն, որի հետևանքով էլ երեխան կորցնում է մեծ քանակությամբ հեղուկ: Սակայն իրականում ի՞նչ է փորլուծությունը և ո՞րն է դրա պատճառը:

Վախն ի սկզբանե պաշտպանական, բնազդային երևույթ է, կենդանիները ևս վախենում են, երբ իրենց կամ իրենց ձագերին վտանգ է սպառնում: Ցանկացած անհասկանալի, հանկարծակի երևույթ կարող է վախ առաջացնել երեխայի մոտԻնչպես նաև վախեր կարող են առաջանալ մեծահասակների արձագանքներից:

Մոր և մանկան գրագետ պլանավորված կարճաժամկետ բաժանումն  անգամ օգտակար է: Փոքրիկին պետք է նաև բաժանման և տխրության էմոցիոնալ   փորձ: Նման բաժանման  փորձը փոքրիկին սովորեցնում  է լինել անհատականություն, սիրել և գնահատել մտերիմներին, հարգել մայրիկի` իր  ժամանակն ունենալու իրավունքը:

Քանի դեռ երեխան չի սովորել խոսել, լացը շրջապատող մարդկանց ազդանշան տալու և նրանց հետ շփվելու վստահելի միջոց է:

Կարելի է առանձնացնել կրծքից հրաժարվելու հիմնական պատճառները` ծծելու ընթացքում առաջացող ցավը կամ անհարմարությունը: Իսկ ահա նշվածների պատճառները կարող են տարբեր լինել` գազային կուտակումներն աղիներում, շնչառական ուղիների հիվանդությունները, բերանի խոռոչի հիվանդությունները, ներգանգային ճնշման բարձրացումը և այլն: Ուստի, անգամ եթե վստահ եք, թե ինչու է երեխան հրաժարվում կրծքից, բոլոր դեպքերում խորհրդակցեք մասնագետի հետ:

Հարցերին պատասխանում է Շենգավիթ բժշկական կենտրոնի տեսողության և լազերային կորեկցիայի կենտրոնի ակնաբույժ Էմմա Ղազարյանը:

Եթե երեխան հանկարծ սկսել է նյարդային արձագանքել բարձր ձայներին, ծնողները պետք է հետևողական լինեն` պարզելու վախի պատճառը և քայլեր ձեռնարկեն դրա վերացման համար:

Ներկայացնում է Մանկաբուժության N:2 կլինիկայի ղեկավար Մարի Դարակչյանը։

Կորոնավիրուսով վարակվել կարող են ինչպես նորածինները, այնպես էլ մինչև 18 տարեկան դեռահասները: Ախտանշանները տարիքային խմբերում տարբերեր են: Որքան փոքր է երեխան, հիվանդությունն այդքան ծանր ընթացք կարող է ունենալ:

Մայրական կաթը փոքրիկի համար ամենակատարյալ սնունդն է, որն ամրացնում է նրա իմունիտետը, պաշտպանում զանազան հիվանդություններից: Սակայն մայրիկները, որոնք իրենց փոքրիկին կրծքով են կերակրում, պետք է ուշադիր լինեն իրենց սննդակարգի նկատմամբ: Ոչ ճիշտ սնունդը փոքրիկի մոտ ալերգիայի կամ էլ գազերի առաջացման պատճառ կարող է դառնալ: Ուստի կրծքով կերակրվող երեխա ունեցող մայրիկները պետք է ուշադիր հետևեն, թե փոքրիկի օրգանիզմն ինչպես է արձագանքում մայրիկի սննդակարգում ընդգրկված մթերքներին ու ըստ այդմ էլ համապատասխան շտկումներ անեն սննդացանկում:

Ահա մթերքների ցուցակը, որոնք պետք է բացառել սննդակարգից, եթե փոքրիկի մոտ գազեր են առաջանում.

Կրծքի կաթն ամենաօգտակար բանն է, որ մայրիկը կարող է տալ փոքրիկին: Սակայն ամռան տապին կրծքով կերակրման հետ կապված մի շարք հարցեր են առաջանում:

Նախ, կարծիք կա, որ ամռան շոգից մանկիկի ախորժակը վատանում է:  Բայց իրականում շոգն ավելի շատ ազդում է մեծահասակների, քան թե երեխաների ախորժակի վրա: Այնպես որ, եթե փոքրիկը հրաժարվում է կաթից, փնտրեք պատճառը և

Սնուցման ճիշտ կազմակերպումը ունի կարևոր նշանակություն, այն նպաստում է երեխայի օրգանիզմի ներդաշնակ զարգացմանը, բարձրացնում է նրա իմունա-բիոլոգիական հատկությունները:

Նպատակահարմար կամ լիարժեք կարելի է համարել այն սնուցումը, երբ երեխան ստանում է իրեն անհրաժեշտ բոլոր սննդային բաղադրամասերը` համապատասխան քանակով և ճիշտ հարաբերակցությամբ:

Գիտնականների բազմաթիվ ուսումնասիրությունները և գործնական դիտողությունները ցույց են տվել, որ երեխաները լավ են աճում երբ սնվում են մայրական կաթով, սակայն անհրաժեշտ է նշել, որ վերջին 20 տարվա ընթացքում նկատվել է կրծքով  կերակրման նվազեցման հակում:

 

Ամենաընդունելի տեսակետն այն է, որ կրծքի հասակի երեխաների համար ամենաբարենպաստ սնունդը 

Նորածնի համար իդեալականը մայրական կաթն է: Արհեստական կաթի ընդունելի բաղադրություն ապահովելու համար մասնագետները փորձում են վերարտադրել մայրական կաթի սննդային բաղադրամասերի (սպիտակուցներ, ածխաջրեր, ճարպեր, վիտամիններ)  հարաբերակցությունը:

Կրծքով կերակրման կարճ ժամանակահատվածը նորմալ է, քանի դեռ  երեխան քաշ հավաքելու խնդիր չունի:

Սննդի առումով մայրն ու երեխան պարզապես գործընկերներ են և կարող են հարուստ ու բազմագան  սննդամթերք ուտել։

Երեխայի լիարժեք օրաբաժինը պետք է բավարար լինի իր քանակությամբ և ներառի սննդարար մթերքներ: Այդպիսի մթերքներ են մրգերն ու բանջարեղենը, լոբազգիները, կաթնամթերքները, բրինձ,  հնդկացորենի /գրեչկա/, վարսակի, սպիտակաձավարի /մանի/ թանձր շիլաները` բուսական յուղով և կարագով պատրաստված, միսը, ձուն, ձկնեղեն: